Van Astma Fonds naar Longfonds: waarom ziet het Longfonds de zoutkamer als concurrent?

Bijna iedere Nederlander kent het: de collectant aan de deur met een bus van het Astma Fonds. Ruim vijftig jaar lang was dat de naam van de organisatie die opkwam voor mensen met astma. Sinds 7 januari 2013 heet zij Longfonds. In dit artikel leest u hoe het fonds is ontstaan, waar het voor stond, waarom de naam veranderde en waarom wij, als zoutkamer die sinds 2011 mensen met luchtwegklachten helpt, een open vraag hebben aan het Longfonds en aan Den Haag.

Ben had vijftig jaar zware astma en was daarvoor in behandeling bij de longarts.

Het ontstaan van het Astma Fonds: 1959

Op 27 mei 1959 werd in Nederland de Nederlandse Astma Stichting opgericht. Astma was in die jaren een ziekte waar veel mensen zich voor schaamden. Kinderen met astma werden vaak naar kuuroorden en astmacentra in de bergen gestuurd, zoals Davos in Zwitserland, omdat de schone lucht daar hun ademhaling verlichtte. Medicijnen zoals we die nu kennen, waren er nauwelijks.

De stichting wilde mensen met astma uit de schaduw halen. Ze zamelde geld in voor onderzoek, gaf voorlichting en kwam op voor de belangen van patiënten. In 1972 werd de officiële naam Nederlands Astma Fonds. Onder die naam groeide de organisatie uit tot een van de bekendste goede doelen van ons land, met tienduizenden vrijwillige collectanten en honderdduizenden donateurs.

Het is goed om te onthouden waar het allemaal mee begon: bij mensen die geen lucht kregen en bij de zoektocht naar schone, heilzame lucht. Juist die oorsprong maakt de vraag die we verderop stellen zo pijnlijk.

Waar stond het Astma Fonds voor?

Het doel van het Astma Fonds was eenvoudig en krachtig: het leven van mensen met astma beter maken. Dat deed het fonds op drie manieren:

• Onderzoek financieren naar de oorzaken en de behandeling van astma.
• Voorlichting geven aan patiënten, ouders, scholen en zorgverleners.
• Opkomen voor patiënten richting politiek, overheid en zorgverzekeraars.

Dat laatste punt is belangrijk. Een patiëntenfonds hoort de stem te zijn van de mensen die het moeilijk hebben. Niet van de bedrijven die middelen verkopen, en niet van één bepaalde behandeling. Mensen met een chronische luchtwegaandoening zoeken naar alles wat hen helpt om weer vrijer te ademen.

Hoe de zorg voor astma veranderde sinds 1959

In de jaren zestig en zeventig veranderde de behandeling van astma sterk. De eerste inhalers met luchtwegverwijders kwamen op de markt, later gevolgd door inhalers met corticosteroïden. Voor veel mensen was dat een uitkomst bij acute benauwdheid. Tegelijk werd astma steeds meer een ziekte die je "onder controle houdt" met dagelijkse medicijnen, vaak een leven lang.

De kuuroorden en astmacentra in de bergen verdwenen langzaam uit beeld. De focus van de zorg verschoof naar de apotheek. Met die verschuiving groeide ook de rol van de farmaceutische industrie, in de spreekkamer én bij patiëntenorganisaties.

Ondertussen nam het aantal mensen met een longziekte niet af. Volgens het Longfonds zelf hebben ruim 1,2 miljoen Nederlanders een longziekte, zoals astma of COPD. Veel van hen blijven klachten houden, ondanks hun medicijnen. Ze zijn kortademig, hoesten, slapen slecht en voelen zich beperkt in hun dagelijks leven. Juist die mensen zoeken naar meer.

Van Astma Fonds naar Longfonds: de naamswijziging van 2013

Op 7 januari 2013 veranderde het Nederlands Astma Fonds zijn naam in Longfonds. De reden: de organisatie richtte zich inmiddels niet alleen op astma, maar ook op COPD en andere longziekten. Met de nieuwe naam wilde het fonds laten zien dat het er is voor iedereen met een longziekte.

Kort samengevat:

• 27 mei 1959: opgericht als Nederlandse Astma Stichting.
• 1972: de officiële naam wordt Nederlands Astma Fonds.
• 7 januari 2013: de naam verandert in Longfonds.

Daarmee droeg de organisatie ongeveer 54 jaar een astmanaam, waarvan ongeveer 41 jaar officieel als Nederlands Astma Fonds. In 2026 bestaat het fonds 67 jaar, waarvan bijna 14 jaar als Longfonds.

Een naamswijziging van een landelijk bekend fonds is een grote operatie. Een nieuw logo, een nieuwe huisstijl, nieuwe collectebussen, folders, websites en landelijke campagnes om de nieuwe naam bekend te maken. Zo'n operatie kost miljoenen. Dat geld komt van donateurs, die het geven om mensen met longziekten te helpen.

Waar komt het geld van het Longfonds vandaan?

Het Longfonds is een goed doel met een groot budget. Het geld komt uit verschillende bronnen, die het fonds zelf in zijn jaarverslagen vermeldt:

• Donaties en nalatenschappen van particulieren, vaak mensen die zelf of in hun familie een longziekte kennen.
• De jaarlijkse collecte en loterijen.
• Samenwerkingen met bedrijven, waaronder farmaceutische bedrijven die longmedicijnen maken.
• Subsidies van de overheid en andere fondsen.

Dat een patiëntenfonds geld ontvangt van farmaceuten is in Nederland niet ongewoon. Maar het roept wel een vraag op. Als een deel van het geld komt van bedrijven die verdienen aan inhalers en pillen, hoe vrij is een fonds dan nog om andere manieren van verlichting serieus te nemen? Manieren zonder medicijnen, zoals droge zoutinhalatie met medicinaal zout?

HaloClinic Nederland: sinds 2011 voor bijna alle luchtwegaandoeningen

HaloClinic Nederland opende in 2011 haar eerste professionele zoutkamer. Sindsdien helpen we mensen met bijna alle luchtwegaandoeningen: astma, COPD, bronchitis, allergieën, hooikoorts, Long-COVID en post-COVID en terugkerende verkoudheden. Ook kinderen komen bij ons, vaak samen met hun ouders.

In de zoutkamer ademt u ontspannen een droge nevel van fijngemalen medicinaal zout in. Het zout komt diep in de luchtwegen, maakt slijm los en helpt de luchtwegen zichzelf te reinigen. Veel cliënten vertellen dat ze na een kuur vrijer ademen, beter slapen en minder vaak naar hun inhaler grijpen. Dat leest u in meer dan 370 ervaringen van cliënten en in ons handgeschreven gastenboek, dat sinds 2011 wordt bijgehouden.

Het idee is niet nieuw. Het gaat terug op de zoutmijnen van Oost-Europa, waar mijnwerkers opvallend weinig longklachten hadden. Het is dezelfde zoektocht naar schone, heilzame lucht waarmee in 1959 ook het Astma Fonds begon, toen kinderen met astma naar de bergen werden gestuurd.

Wilma had jarenlang chronische astma en zware bronchitis en lag wekenlang aan bed. In deze video vertelt ze dat ze na haar halotherapiesessies weer volop energie heeft en geen medicatie meer gebruikt.

Wat een sessie in de zoutkamer inhoudt

Een sessie duurt ongeveer drie kwartier. U zit in een comfortabele stoel, in een ruimte met wanden en vloer van zout. Een halogenerator vermaalt medicinaal zout tot een fijne, droge nevel die u gewoon inademt. U hoeft niets te doen: lezen, ontspannen of even slapen mag allemaal. Kinderen spelen in Heemstede in de speelhoek terwijl ze het zout inademen.

Cliënten met astma en COPD vertellen ons vaak dat ze na een reeks sessies merken dat:

• het slijm makkelijker loskomt en ze minder hoesten;
• ze 's nachts minder vaak wakker worden van benauwdheid;
• ze minder vaak hun puffer nodig hebben;
• ze in de herfst en winter minder vaak verkouden zijn.

Omdat droge zoutinhalatie geen medicijn is, kunt u gewoon doorgaan met wat u al gebruikt. Veel mensen komen eerst een kuur volgen en daarna een paar keer per maand om de luchtwegen schoon te houden.

Waarom ziet het Longfonds ons als concurrentie?

Dit is de vraag die ons al jaren bezighoudt. Het doel van het Longfonds is mensen met chronische luchtwegaandoeningen helpen, met de schenkingen die het fonds ontvangt. Ons doel is precies hetzelfde. Toch voelt het niet alsof we aan dezelfde kant staan.

In 2017 schreef het Longfonds in zijn blad Longwijzer over de zoutkamer. Het fonds haalde daarvoor een ervaring van onze website, maar koos een verhaal waarin een cliënte vertelde dat yoga én de zoutkamer haar hielpen. Zo leek het alsof de zoutkamer alleen werkt met iets anders erbij. Er stonden op dat moment talloze andere ervaringen op onze site waarin mensen vertellen hoe de zoutkamer zelf hun ademhaling veranderde. Het hele verhaal leest u in ons artikel over het Longfonds en de zoutkamer.

Wij begrijpen niet waarom een fonds dat er is voor álle mensen met een longziekte, een behandeling zonder medicijnen niet serieus onderzoekt. Wie er werkelijk is voor patiënten, zou toch nieuwsgierig moeten zijn naar alles wat hen helpt? Zeker als honderden mensen vertellen dat ze na jaren eindelijk weer vrij kunnen ademen.

Misschien ligt het antwoord bij het geld. Een fonds dat samenwerkt met makers van longmedicijnen, heeft er weinig belang bij dat mensen minder medicijnen nodig hebben. Misschien ligt het bij gewoonte: wat niet in de richtlijn staat, bestaat niet. Hoe dan ook: de mensen die het meest lijden onder deze houding, zijn de patiënten zelf.

Wat cliënten zelf vertellen

Bij HaloClinic Nederland horen we elke week verhalen van mensen die al jaren met hun longen worstelen. Mensen met astma die 's nachts weer doorslapen. Mensen met COPD die weer een rondje kunnen wandelen. Mensen met Long-COVID die na jaren thuiszitten weer aan het leven deelnemen, zoals Stella Toussaint, wier verhaal u leest in ons artikel over het Longfonds en de zoutkamer.

Het zijn deze mensen voor wie het Astma Fonds in 1959 is opgericht. Zij verdienen een fonds dat naar hen luistert, ook als hun verhaal niet in het bestaande plaatje past. Lees of beluister hun ervaringen op onze ervaringenpagina.

Er moet iets veranderen: de rol van Den Haag, de NZa en de zorgverzekeraars

Een patiëntenfonds alleen kan dit niet oplossen. De echte verandering moet uit Den Haag komen. In Nederland bepalen de overheid, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en de zorgverzekeraars samen welke zorg erkend en vergoed wordt. Nu betalen mensen met een longziekte de zoutkamer zelf, terwijl hun medicijnen wel worden vergoed.

Wij vragen om drie dingen:

• Ruimte voor keuze. Mensen met een chronische longziekte moeten zelf kunnen kiezen wat hen helpt, ook als dat een behandeling zonder medicijnen is.
• Onafhankelijk onderzoek. Laat de overheid onderzoek naar halotherapie financieren, los van de farmaceutische industrie. In landen als Rusland, Polen en Duitsland wordt de zoutkamer al jaren gebruikt.
• Vergoeding door zorgverzekeraars. Wie er baat bij heeft, zou de zoutkamer vergoed moeten krijgen. Dat kan de zorg uiteindelijk ook geld besparen, bijvoorbeeld op medicijnen en ziekenhuisopnames. En niet te vergeten: chemische medicijnen belanden ook in ons water, en de kosten om dat water te zuiveren zijn gigantisch.

Het Longfonds zou hierin een sleutelrol kunnen spelen. Met zijn bekendheid, zijn lobby en zijn miljoenen aan donaties kan het fonds in Den Haag aandacht vragen voor álle manieren waarop mensen met longziekten geholpen kunnen worden. Dat zou pas echt in de geest zijn van de stichting die in 1959 begon.

Onze uitnodiging aan het Longfonds

Wij zien het Longfonds niet als tegenstander. We delen hetzelfde doel: mensen met longziekten weer laten ademen. Daarom nodigen we het Longfonds van harte uit om een kijkje te nemen in onze zoutkamers in Zaandam en Heemstede, met onze cliënten te praten en hun verhalen serieus te nemen. Onze deur staat open.

Na 67 jaar, waarvan ruim vijftig als Astma Fonds, is het tijd voor een nieuwe stap. Niet weer een nieuwe naam, maar een open blik.

Zelf ervaren wat de zoutkamer voor uw longen doet?

Heeft u astma, COPD of een andere luchtwegaandoening, en zoekt u een natuurlijke behandeling zonder medicijnen? Kom dan langs in een van onze zoutkamers. Bekijk in de behandelgids hoeveel sessies bij uw klacht passen. De eerste sessie is gratis.

Gratis Afspraak Maken →