Halotherapie bij COPD: ervaringen met de zoutkamer

Bij COPD draait het niet alleen om de vraag of iemand op dit moment gemakkelijker kan ademhalen. Minstens zo belangrijk is wat er gedurende de jaren daarna in de luchtwegen gebeurt.

Bij COPD kunnen verschillende processen een rol spelen:

• chronische ontsteking
• vernauwde luchtwegen
• slijmproductie
• verminderde afvoer van slijm
• terugkerende exacerbaties
• luchtweginfecties
• bronchitis
• longontstekingen

Medicatie en droge zoutinhalatie hebben niet hetzelfde fysiologische aangrijpingspunt. Dat is geen tegenstelling, maar een verschil in werkingsgebied.

Luchtwegverwijders ontspannen de spieren rond de luchtwegen. Daardoor worden de luchtwegen wijder. Dit kan benauwdheid verminderen, ademhalen gemakkelijker maken, inspanning verbeteren en bepaalde exacerbaties verminderen.

Een luchtwegverwijder verwijdert echter niet automatisch het slijm dat in de luchtwegen blijft vastzitten.

Inhalatiecorticosteroïden worden bij bepaalde COPD-patiënten gebruikt om ontstekingsreacties in de luchtwegen te beïnvloeden.

Deze medicijnen bieden niet voor iedere COPD-patiënt hetzelfde voordeel. Bij welke patiënten ze zinvol zijn, hangt onder andere samen met de ernst van de ziekte en het aantal exacerbaties.

Bij HaloClinic wordt met een professionele halogenerator zeer fijn droog zout in de lucht gebracht. De cliënt zit ongeveer 60 minuten ontspannen in de zoutkamer en ademt normaal. De droge zoutaerosol wordt daarbij ingeademd en komt in de luchtwegen terecht.

Droge zoutinhalatie werkt niet primair via hetzelfde mechanisme als een luchtwegverwijder of een corticosteroïd. Het aangrijpingspunt is het milieu in de luchtwegen zelf.

Daarbij gaat het onder andere om:

• de eigenschappen van slijm
• het loskomen van vastzittend slijm
• het transport van slijm richting de keel
• mucociliaire klaring
• de natuurlijke reiniging van de luchtwegen

In welke mate iemand dit merkt, verschilt per persoon. Wij zien in de praktijk grote onderlinge verschillen tussen cliënten.

Gezonde luchtwegen hebben een natuurlijk schoonmaaksysteem.

Slijm vangt onder andere stof, micro-organismen, vervuiling en andere ingeademde deeltjes op.

Trilhaartjes transporteren dat slijm vervolgens richting de keel.

Bij chronische luchtwegaandoeningen kan dit systeem minder goed functioneren. Slijm kan taaier worden en moeilijker worden opgehoest.

Uitspraken die wij van cliënten regelmatig terughoren:

• “Het slijm komt eindelijk los.”
• “Ik kan het veel gemakkelijker ophoesten.”
• “Mijn longen voelen schoner.”
• “Ik krijg meer lucht.”

Dit zijn terugkerende ervaringen van cliënten van HaloClinic Nederland.

Wanneer slijm langdurig blijft zitten, kunnen micro-organismen gemakkelijker aanwezig blijven in de luchtwegen.

Bij COPD kan een luchtweginfectie een exacerbatie uitlokken: een periode waarin hoesten, slijm en benauwdheid plotseling toenemen.

Frequente exacerbaties zijn medisch belangrijk. Zij hangen samen met een ongunstiger ziekteverloop, meer antibiotica- en prednisonkuren en een grotere kans op ziekenhuisopname.

De vraag is breder dan “COPD kan niet genezen”.

Bij COPD kan een cyclus ontstaan:

vastzittend slijm → infectie of exacerbatie → ontsteking en belasting → herstel → volgende exacerbatie

Daartegenover staat het aangrijpingspunt van droge zoutaerosol:

droge zoutaerosol → invloed op luchtwegsecreties → slijm gemakkelijker afvoeren → schonere luchtwegen → mogelijk minder omstandigheden waarin exacerbaties ontstaan

HaloClinic ziet in de praktijk sterke aanwijzingen dat een deel van de cliënten met COPD veel minder luchtweginfecties en longontstekingen ervaart tijdens langdurig gebruik van halotherapie.

Zout als inhalatietherapie is geen vreemd concept binnen de reguliere geneeskunde. Er bestaan medische toepassingen waarbij isotone of hypertone zoutoplossingen worden verneveld.

Het technische verschil is duidelijk: medische verneveling gebruikt doorgaans een vloeibare zoutoplossing, terwijl HaloClinic werkt met een droge, microniseerde zoutaerosol via een professionele halogenerator. Het is dus niet exact dezelfde behandeling, maar beide benaderingen richten zich direct op de luchtwegen.

De interessante vraag is daarom niet of zout fysiologisch iets met luchtwegsecreties kan doen, maar welke dosering, deeltjesgrootte, behandelduur en frequentie bij COPD het beste klinische resultaat geven.

Een luchtwegverwijder kan de luchtwegen openen.

Een corticosteroïd kan bij geselecteerde patiënten ontstekingsactiviteit beïnvloeden.

Droge zoutaerosol richt zich op een ander onderdeel van het luchtwegmilieu, waaronder de eigenschappen en de afvoer van slijm.

De centrale vraag zou daarom moeten zijn: hoe houden we de luchtwegen van een COPD-patiënt zo schoon, stabiel en functioneel mogelijk?

Wanneer een patiënt minder slijm vasthoudt, minder exacerbaties ervaart, minder vaak een luchtweginfectie krijgt en langer stabiel blijft, is dat klinisch relevant.

HaloClinic Nederland werkt sinds 2011 met professionele droge zouttherapie.

In die jaren hebben duizenden mensen onze zoutkamers bezocht met luchtweg- en huidklachten.